Waarom stoppen met roken?
Stoppen met roken is een van de beste beslissingen die u voor uw gezondheid kunt nemen. De gezondheidsvoordelen beginnen al binnen 20 minuten na uw laatste sigaret, wanneer uw hartslag en bloeddruk dalen. Binnen enkele weken verbetert uw bloedsomloop en longfunctie aanzienlijk.
Financieel gezien bespaart u aanzienlijke bedragen. Een pakje sigaretten per dag kost jaarlijks meer dan €2.500. Dit geld kunt u besteden aan leuke activiteiten of sparen voor de toekomst. Bovendien verbetert uw levenskwaliteit drastisch: u krijgt meer energie, uw reuk- en smaakzin herstellen, en uw huid ziet er gezonder uit.
Doorgaan met roken verhoogt het risico op hartaandoeningen, beroertes, longkanker en COPD aanzienlijk. Ook uw omgeving profiteert van uw rookstop. Passief meeroken is schadelijk voor familie en vrienden, vooral voor kinderen. Door te stoppen beschermt u niet alleen uzelf, maar ook uw dierbaren tegen de gevaren van tabaksrook.
Nicotinevervanging therapie (NRT)
Nicotinevervanging therapie (NRT) is een bewezen effectieve methode om te stoppen met roken. NRT voorziet uw lichaam van nicotine via andere wegen dan roken, waardoor ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en rookzucht worden verminderd. Dit maakt het gemakkelijker om de gewoonte van roken los te laten.
NRT is geschikt voor de meeste rokers die dagelijks roken en gemotiveerd zijn om te stoppen. Het is vooral effectief voor mensen die sterke fysieke afhankelijkheid ervaren. Zwangere vrouwen en mensen met bepaalde hartaandoeningen moeten eerst hun arts raadplegen.
Er zijn verschillende vormen van nicotinevervanging beschikbaar:
Nicotinepleisters voor continue nicotineafgifte
Nicotinekauwgom voor directe controle over nicotine-inname
Nicotinezuigtabletten en lozenges
Nicotinespray voor snelle werking
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat NRT de kans op succesvol stoppen met roken verdubbelt. Combinaties van verschillende NRT-producten, zoals pleisters met kauwgom, kunnen de effectiviteit verder verhogen en zijn veilig onder professionele begeleiding.
Nicotinepleisters en kauwgom
Nicotinepleisters: werking en gebruik
Nicotinepleisters zijn een populaire en effectieve methode om geleidelijk te stoppen met roken. Deze pleisters geven gedurende 16 of 24 uur een constante hoeveelheid nicotine af door de huid, waardoor trekkingsverschijnselen worden verminderd. De pleister wordt dagelijks op een schone, droge huidplek geplakt en regelmatig van plaats gewisseld om huidirritatie te voorkomen.
Verschillende sterktes en producten
In Nederlandse apotheken zijn nicotinepleisters verkrijgbaar in verschillende sterktes, aangepast aan uw rookgewoonten. De bekende merken Nicorette en Nicotinell bieden pleisters van 7mg, 14mg en 21mg per 24 uur. De keuze voor de juiste sterkte hangt af van het aantal sigaretten dat u dagelijks rookte.
Nicotinekauwgom: flexibele ondersteuning
Nicotinekauwgom biedt meer controle over de nicotine-inname en kan worden gebruikt bij acute rookzin. De kauwgom moet langzaam worden gekauwd totdat er een prikkelende smaak ontstaat, daarna even tegen de wang geplaatst. Belangrijk bij het gebruik van nicotinekauwgom:
Kijk niet direct na het eten of drinken van koffie
Gebruik maximaal 15 stuks per dag
Bouw geleidelijk af over 12 weken
Vermijd het doorslikken van speeksel tijdens het kauwen
Zuigtabletten, sprays en andere hulpmiddelen
Snelwerkende nicotineproducten
Nicotine zuigtabletten en lozenges zijn discrete alternatieven die snel werken tegen acute rookzin. Deze tabletten lossen langzaam op in de mond en geven nicotine af via het mondslijmvlies. Ze zijn ideaal voor situaties waarin roken normaal gesproken moeilijk te weerstaan is, zoals tijdens pauzes of sociale gebeurtenissen.
Nicotinespray: directe verlichting
Nicotinespray voor mond en neus werkt het snelst van alle nicotinevervangers. De mondspray geeft binnen enkele minuten verlichting van trekkingsverschijnselen en is bijzonder geschikt voor zware rokers. De neusspray werkt nog sneller maar kan aanvankelijk wat irritatie veroorzaken.
Keuze en combinatietherapieën
De keuze voor het juiste hulpmiddel hangt af van uw rookpatroon en persoonlijke voorkeuren. Combinatietherapieën, zoals een pleister voor basisniveau gecombineerd met kauwgom voor acute momenten, kunnen effectiever zijn. Andere innovatieve producten zoals nicotine-inhalatoren bootsen het gebaar van roken na en kunnen helpen bij het doorbreken van gewoontes. Bespreek altijd met uw apotheker welke combinatie het beste bij uw situatie past.
Medicijnen op recept
Varenicline (Champix): werking en effectiviteit
Varenicline, beter bekend onder de merknaam Champix, is een van de meest effectieve geneesmiddelen om te stoppen met roken. Het werkt door de nicotinereceptoren in de hersenen gedeeltelijk te blokkeren, waardoor het verlangen naar nicotine afneemt en de ontwenningsverschijnselen verminderen. Klinische studies tonen aan dat Champix de kans op succesvol stoppen met roken kan verdubbelen vergeleken met een placebo.
Bupropion (Zyban): antidepressivum als stoppen-met-roken hulp
Bupropion, verkrijgbaar als Zyban, is oorspronkelijk een antidepressivum dat ook zeer effectief blijkt bij rookstop. Het beïnvloedt de dopamine- en noradrenalinespiegels in de hersenen, waardoor zowel het verlangen naar nicotine als depressieve gevoelens tijdens de rookstop worden verminderd. Deze dubbele werking maakt het bijzonder geschikt voor rokers die eerder depressieve klachten hebben ervaren.
Voorschrift en begeleiding
Deze medicijnen zijn alleen verkrijgbaar op recept van uw huisarts of specialist. Een zorgvuldige evaluatie van uw medische geschiedenis en huidige gezondheid is essentieel. Beide medicijnen kunnen bijwerkingen hebben en zijn niet geschikt voor iedereen. Combinatie met professionele counseling en begeleiding verhoogt de slaagkans aanzienlijk en wordt daarom sterk aanbevolen door Nederlandse zorgverleners.
Tips en ondersteuning bij het stoppen
Voorbereiding op de stopdag
Een goede voorbereiding verhoogt uw kansen op succes aanzienlijk. Kies een specifieke stopdag en bereid uzelf mentaal voor. Verwijder alle rookartikelen uit uw huis, auto en werkplek. Informeer familie, vrienden en collega's over uw besluit, zodat zij u kunnen ondersteunen in plaats van u sigaretten aan te bieden.
Omgaan met ontwenningsverschijnselen
Ontwenningsverschijnselen zijn tijdelijk maar kunnen intensief zijn. Veelvoorkomende symptomen zijn prikkelbaarheid, concentratieproblemen, slapeloosheid en verhoogde eetlust. Deze piek meestal in de eerste drie dagen en nemen daarna geleidelijk af. Bereid strategieën voor om hiermee om te gaan:
Drink veel water en kies gezonde snacks
Zoek afleiding door fysieke activiteit of hobby's
Gebruik ontspanningstechnieken zoals ademhalingsoefeningen
Overweeg tijdelijk nicotinevervanging
Professionele ondersteuning
Maak gebruik van de beschikbare professionele hulp in Nederland. De Rookvrij-telefoon biedt gratis advies, en veel GGD's organiseren stopgroepen. Online platforms en apps zoals "Ik Stop Nu" van het Trimbos-instituut bieden 24/7 ondersteuning. Deze digitale hulpmiddelen combineren wetenschappelijke inzichten met praktische tips en motiverende berichten, afgestemd op uw persoonlijke rookstopproces.
